توسعه نیافتگی بیمه در ایران نویسنده:دکتر آیت کریمی

دلایل متعددى مى توان برشمرد که چرا ما در بخش بیمه که کلمه صنعت نیز به آن اضافه شده در مقایسه با سایر بخش هاى اقتصادى و کشورهایى که در ردیف آنها قرار داریم، پیشرفت نکرده ایم تا جایى که کشورهایى نظیر هندوستان و پاکستان نیز از ما پیشى گرفته اند. براى این موضوع دلایل متعددى مى توان براى آن برشمرد. اولین و مهم ترین بحث آن است که بیمه فروختنى است. کسى براى خرید بیمه مراجعه نمى کند.
آیا ما قادر بوده ایم که فروشندگان حرفه اى که خود نیز آشنا به موضوع بیمه باشند به عنوان فروشنده تربیت کنیم. بازار بیمه ما بیش از دو دهه در انحصار چند شرکت دولتى بوده که تعداد آنها از انگشتان یک دست تجاوز نمى کردند، در حالى که امروزه در دنیا به ازاى هر یک میلیون نفر جمعیت حضور یک شرکت بیمه توجیه پذیر است. در قالب انحصار دولتى شرکت هاى بیمه ما به شدت درگیر روزمرگى بودند و اداره پورتفوى را مى نمودند. بیش از ۵۰ درصد آن اتومبیل بوده است که آن هم از خلاقیت، نوآورى و تربیت نیروى انسانى متخصص و ماهر که بتواند انواع محصولات مورد نیاز جامعه را تأمین کند به دور بوده است. ما جمعیت جوانى داریم. جوانان نیازهایشان با افراد سالمند متفاوت است. انواع بیمه هاى مورد نیاز جوانان که بیشتر از جنس بیمه هاى عمر پس اندازى و یا سرمایه گذارى است دردهک هاى مختلف درآمدى به این عزیزان عرضه نکردیم. اکثریت فروشندگان بیمه اعم از بازاریابان، نمایندگان و کارگزاران بیمه که قشر زحمتکش و در حقیقت صف خط مقدم جبهه فروش بیمه را تشکیل مى دهند آموزش هاى لازم و مکمل را ندیده اند. تحول در صنعت بیمه بدون در اختیار داشتن فروشندگان حرفه اى و عرضه انواع محصولات مورد نیاز دهک هاى مختلف درآمدى امکان پذیر نیست. بیمه یک رشته بازرگانى خصلتاً طولانى مدت است. از نوع اجتماعى آن حمایتى است و در نوع بازرگانى آن نیز جنبه تعاونى آن غلبه دارد. به همین دلیل سرمایه گذارى و سود شرکت هاى بیمه را ارگان نظارتى و کنترلى که در ایران بیمه مرکزى ایران است کنترل و نرخ هاى بیمه را متناسب با آن جهت تعدیل به شوراى عالى بیمه پیشنهاد مى نماید. از چند سال پیش که شرکت هاى بیمه خصوصى وارد عرصه فعالیت بیمه در ایران شده اند انتظار تحول و فراگیر شدن تدریجى بیمه در بین اقشار جامعه انتظار زیادى نیست.
اصل ۲۹ قانون اساسى نیز ارائه رفاه و بیمه اى مورد نیاز جامعه را جزو وظایف اصلى دولت جمهورى اسلامى ایران قرار داده است که باید زمینه و بسترهاى لازم را فراهم نماید. اخیراً ریاست محترم جمهور ۱۰ محور را به عنوان برنامه تحول صنعت بیمه به وزیر محترم اقتصاد و دارایى جهت ارائه راهکارهاى اجرایى ابلاغ فرمودند. فضاى رقابتى به تدریج احساس مى شود و انتظار مردم از بیمه نیز بیشتر شده است. بنابراین درفضاى رقابتى جدید چگونه باید انتظارات به حق مردم را برآورده ساخت. محورهاى زیر از جمله مواردى هستند که باید مورد توجه و عنایت قرار گیرند:
۱- بستر سازى فرهنگى و آشنا کردن آحاد مختلف جامعه با انواع پوشش هاى مورد نیاز جامعه. اگرچه از نظر کلى بیمه خدمتگزار اقتصاد است، بالطبع خدمتگزار مردم است ولى از طرف دیگر اولویتى در سبد هزینه هاى خانواده ها ندارد. اولویت با غذا، پوشاک، مسکن، بهداشت و تحصیل است. بیمه در اولویت بعدى است. بیمه باید براى تامین هزینه تحصیل، ازدواج و سرمایه براى کار خانواده ها راهکار و پوشش هاى لازم را در غالب انواع بیمه هاى عمر پس اندازى و سرمایه گذارى طرح ارائه دهد.
۲- تبلیغات مناسب با باورها و اعتقادات مردم از طریق رسانه هاى گروهى براى معرفى پوشش هاى بیمه اى انجام شود.
۳- فروشندگان حرفه اى توسط شرکت هاى بیمه گزینش و تربیت شوند و جهت فروش حرفه اى با برنامه فعالیت نمایند. ایجاد شبکه فروش حرفه اى و ارائه خدمات بعد از فروش امروزه در دنیا پاسخ مناسب داده، ما نیز باید از این تجربیات کمک بگیریم.
جوانان بسیار مستعد و خلاق براى فروش انواع بیمه هاى جدید در جامعه داریم که کافى است آنها را براى فروش بیمه آموزش و سازماندهى کنیم و کلاس هاى هماهنگى به طور مستمر و رفع ضعف و مشکلات آنها داشته باشیم.
۴- ایجاد بانک اطلاعات جامع براى صنعت بیمه در حال گذار و تحول ما لازم است. بیمه مرکزى ایران لازم است همت گماشته و این کار نیمه تمام را به پایان ببرد تا تحولات مورد نیاز جامعه ، به طور مرتب مورد بحث و بررسى و ارزیابى قرار گرفته، نقاط ضعف و قوت آن شناسایى شود.
۵- تأسیس شرکت یا شرکت هاى بیمه تخصصى به خصوص در بیمه هاى عمر ضرورى است، زیرا سهم بیمه هاى عمر در بیمه هاى بازرگانى بسیار اندک است و به ۱۰ درصد نیز نمى رسد، در حالى که در برخى از کشورهاى توسعه یافته تا 60 درصد از سهم بازار از آن بیمه هاى عمر است که ذخایر ریاضى عظیمى نیز براى سرمایه گذارى در سایر بخش هاى اقتصادى فراهم مى کند که هم اشتغالزا و هم کمک مؤثرى در راستاى تحقق اهداف اقتصادى دولت مى باشد.
۶- در نهایت این که هیچ تحولى در اقتصاد بدون داشتن نیروى انسانى متخصص و ماهر قابل اجرا نیست. در بیمه این نقش بسیار پر رنگ است. اصولاً بیمه بر سرمایه ارجح است نه این که سرمایه مهم نیست ولى شرکت بیمه منابع مالى خود را با صدور اولین بیمه نامه و تشکیل ذخایر تقویت مى کند و این ذخایر منابع مالى انباشته اى است که سرمایه گذارى مى شود ولى از آن مهم تر تربیت نیروى انسانى متخصص و ماهر است که باید شرکت بیمه را به عنوان یک سازمان فنى و اقتصادى اداره کنند و آنرا تبدیل به سازمان ادارى ننمایند. بازار بیمه به شدت به نیروى انسانى متخصص نیازمند است که هر چه سریع تر باید گام هاى اساسى در این خصوص برداشته شود

/ 0 نظر / 22 بازدید